Á leitarsíðu.  <-Leitarsíða

Gróðrarstöðin Réttarhóll, Svalbarðseyri gr@rettarholl.is

Síða með skrá yfir runnategundir sem seldar eru í pottum.
Myndir eru af mörgum tegundum.
Flestar tegundir eru oftast á listanum, enda komin á þær sæmileg reynsla.





Runnar 2013.
Fyrsta uppfærsla 2013, gerð upp úr vörutalningu frá hausti 2012. Væntanlega uppfært síðar í vor.
Skýringar.

Sölulistinn er hér fyrir neðan.

Íslenskt heiti
Latneskt heiti

Lýsing
Broddar.  Berberis

Drekabroddur
Berberis amurensis

Blöð 8 til 10 cm löng. Nánari lýsing síðar. Er sagður harðgerður. Vex vel í Listigarðinum á Akureyri, en hefur ekki verið plantað út hér.
Sveigbroddur Hertogabroddur
Berberis fransisci-fernardi
Er til í Listigarðinum á Akureyri. Hefur ekki verið plantað út hér.
Sólbroddur
Berberis thunbergii

Lágvaxinn þyrnóttur runni. Skrautleg og falleg blöð, ljósgræn, gul, og eða rauðleit. Blómin eru gul. Rauðir og gulir haustlitir. Vex vel í görðum hér á Svalbarðseyri.
Blóðbroddur
Rauður Sólbroddur

Berberis thunb.atropurpuea.

Svipaður Sólbroddi nema blöðin eru dökk blóðrauð mest allt sumarið. Þarf sæmilega skjólgóðan stað. Vex þokkalega hér.
 Á leitarsíðu.
Litli Eldrunni
Chaenomeles japonica

Þessi tegund hefur lifað nokkur ár hér í nágrenninu og oft kalið lítið og náð að blómstra eitthvað.
 Á leitarsíðu.
Misplar   Cotoneaster
Grámispill C.integerrinus
Spjall:  Taldar um 50 tegundir sumargrænna og sígrænna runna. Flestir eru upprunnir frá Kína eða Himalayafjöllum. Mikill breytileiki er innann ættarinnar, bæði á hæð og útliti, allt frá því að vera jarðlægir upp í 3 til 4 m. hæð í sínum heimkynnum. Margar eru þéttvaxnir og fagrir garðrunnar. Nokkrar tegundir fá rauða haustliti. Sumar þola all vel lélegan jarðveg, og flestar þrífast betur í frekar þurrum jarðvegi. Nokkrar tegundir þrífast all vel hérlendis.

Á leitarsíðu.
Skriðmispill
Cotoneaster adpressus

Lágvaxinn þéttur runni. Blöðin eru lítil, dökkgræn rauðleit á haustin. Skriðmispill fer vel í hallandi beðum og hleðslum. Þolir vel þurran stað, en ílla að standa í vatni.
Ígulmispill
Cotoneaster bullatus
Stór dökkgræn blöð. Rauðleit blóm, nokkur saman, rauð ber. Verður 2 til 3 metra hár. Mest notaður sem stakstæður runni.
Kúlumispill
Cotoneaster congestus
Lávaxin þéttur runni, fíngerð blöð, dökkgræn og gljáandi, sígræn, en þó sæmilega þolinn.
Breiðumispill
Cotoneaster dammeri
Tvö afbrigði - 'Skogholm' og 'Rami'
Jarðlægur, sígrænn runni. Áberandi hvít blóm. Var plantað hér á leiksólalóð vorið 2007. Þrífst þokkalega.
Hengimispill
Cotoneaster horisontalis
Dökkgræn smá blöð, Jarðlægur. Góður í hleðslur eða upphækkuð beð. Líkist Skriðmispli nokkuð.
Grámispill
Cotoneaster integerrinus

Grágræn blöð, að minsta kosti tvö hvæmi eru til hér(ef það eru ekki tvær tegundir). Annað hvæmið, sem hefur verið leingur í ræktun er nánast jarðlægt, en hitt hvæmið getur farið m.k. yfir 2 metra. Blóm hvít og rauðleit í slútandi sveip. Hefur reynst vel hér á Svalbarðseyri. Þurr vaxtarstaður.
Gljámispill
Cotoneaster lucidus
    Á leitarsíðu
Sennilega þekktasti mispillinn. Mikið notaður í miðlungshá limgerði. Dökkgræn blöð, sem oft verða rauð á haustin. Hvít lítil blóm, rauð og síðar svört ber. Er víða í görðum. Þolir töluverðan skugga. Harðgerður og vindþolinn, en vex ekki vel í leirkendum þjéttum jarðvegi, að m.kosti ekki á bersvæði.
Allir misplar þola vel þurra staði, en ýlla að standa í vatni einkum á veturna.
   Á leitarsíðu.
Mjallhyrnir
Cornus alba

Runni sem nær um 3 metra hæð. Rauðar greinar. Smá hvít eða gulhvít blóm í júní. Er heldur viðhvæmur hér úti, og blómstrar lítið.
   Á leitarsíðu.
Þyrnir  Crataegus

Síberíuþyrnir
Crataegus sanguinea

Sjá grein um þyrna í Garðyrkjuritinu 2000 bls. 71

Lágvaxið tré eða runni, nær allt að 7 metrum. Gljáandi dökkrauðar greinar. Hvít blóm í all þéttum sveip. þarf skjólgóðann sólríkann vaxtarstað. Þrífst nokkuð vel á Akureyri. Var plantað hér út 1997, fór hægt af stað.
Sópur   Cytisus

Flatsópur C.decumbens

Á leitarsíðu
Margar tegundir sumargænna og sígrænna runna. sumar þeirra eru heldur viðhvæmar hér á norðurlandi. Sópar þola ílla flutning eftir að þeir hafa komið sér fyrir, og vanda þarf því staðsetningu þeirra. Jarðvegur frekar snauður, sendinn og frekar þurr. Varast skal að bera mikið á Sópa. En þeir þurfa sólríkan vaxtarstað. Þar sem greinar Sópa eru sígrænar kemur fyrir að þær þorni á vetrum, eins og nálar barrtrjáa, gott er því að verja runnana seinni hluta vetrar, með striga eða einhverju öðru tiltæku.
Geislasópur
Cytisus purgans

Fíngerður runni, 50 til 120 cm á hæð. Sterkgul blóm ilmsterk í júní. Greinar mynda þykkni. Greinarnar eru dökkgrænar, blöðin fara að vaxa eftir blómgvun. Sólríkur og þurr vaxtarstaður. Þarf all skjólgóðan stað. Hér vex sópurinn best í leirkendum "slæmum" jarðvegi, þar sem margar aðrar runnategundir vilja ekki vera.
Drottningarsópur
Cytisus ratisbonensis
'Boskoop Ruby'
Purpurasópur
Cytisus purpurea

Tvílit blóm rauð og hvít. Blómgvun ekki eins þétt og á Geislasóp, og vöxtur nokkuð grófari. Hefur verið talin of viðhvæmur til ræktunnar hér, en þrífst í nokkrum görðum á Akureyri. Verður lýst nánar síðar.

Móðurplanta var merkt C. purpurea þegar hún kom, en nú merkja margir þessa tegund C. ratisbonensis eða Drottningarsóp.
 
Töfratré
Daphne mezereum
Lávaxinn runni, allt að 1 meter. Blómstrar snemma á vorin, áður en runnin laufgast, fjólubláum blómum.
 
Bergflétta
Hebera helix 'Baltica'
Skriðull eða Klifrandi runni. Dökkgræn blöð. Afbrigði þetta þrífst á Akureyri og við bæ hér á ströndinni.
 
Hafþyrnir
Hippophae rhamnoides
Kræklóttur runni, allt að 6 m. hár, dálítið þyrnóttar greinar. Æt eftirsótt ber gult eða rauðgult.
Planta þarf saman karl og kvennplöntu ef ber eiga að þroskast.
All harðgerður.
  Á leitarsíðu.
Toppar   Lonicera


Topparnir eru margir harðgerðir og meðal okkar öruggustu garðrunna. Þeir verða blaðfegurri í skugga, en blómstra þá minna. Ef nota á toppa í limgerði er best að vanda tölvert jarðvinnsluna, bæta moldina með gömlum skít eða góðri safnhaugamold, og planta með 30 til 35 cm. millibili. Plönturnar verða þéttari í vextinum ef þær eru klipptar árlega. En það er ekki nauðsynlegt. Sumir toppar þola ílla mikinn tilbúinn áburð. Fleiri en eitt afbrigði sumra tegunda er í ræktun.
Fjallatoppur
Lonicera alpigena

Dökkgræn nokkuð stór blöð. Álitlegur runni, talinn harðgerður. Vex vel hér.
Blátoppur
Lonicera caerulea
         Á leitarsíðu.
Upphaflega komin frá Noregi árið 1910 til gömlu gróðrarstöðvarinnar á Akureyri. Er í flestum görðum, mikið ræktaður enda harðgerður, en stundum sér á blöðum eftir heita sumarvinda. Notaður í meðalhá klippt limgerði. Getur náð 2 m. hæð.
Bergtoppur
Lonicera caerulea var.altaica
Afbrigði Blátopps, og líkur honum, ættaður úr Altaifjöllum.
Glótoppur
Lonicera involucrata
Líkur Glæsitopp, en lágvaxnari, með þynnri laufblöð. Er en óreyndur hér, en fallegur í Listigarðinum á Akureyri.
Glæsitoppur
Lonicera ledebourii
Kraftmikill hraðvaxinn grófur runni, með dökkgulum og rauðleitum, talsvert áberandi blómum. Aflöng, dökkgræn, gjáandi blöð.
Er uppruninn frá strandhéruðum Kaliforníu.
Bjöllutoppur
Mirtutoppur*

Lonicera myrtillus
Þéttvaxinn, lítill runni, með smáum dökkgrænum blöðum og skjannahvítum blómum í júlí. Fallegur runni. Virðist sæmilega harðgerður.
Skógartoppur
Lonicera pericyclemum

     Á leitarsíðu
Klifurrunni. Með stór sterkilmandi blóm, blöð dökkgræn. Hefur þryfist þokkalega tvö síðustu árin, og náð að blómstra hér í gróðrarstöðinni. Þarf skjól.
Rauðtoppur
Lonicera tatarica

Rauðbleik eða rauð blóm Blöð líkjast blöðum blátopps fljótt á litið, en virðast oft ljósari. Rauðtoppur blómstrar best á skjólgóðum, sólríkum stað, og þrífst víðast hvar.
Auk gamla góða nafnlausa kvæmisins er hér til kvæmið 'Hacs´s Red'.
 
Alaskaepli
Malus fusca

Runni eða lítið tré. Gljáandi blöð. Hefur lifað hér í beði við stöðina í nokkur ár, en blómstraði í fyrsta sinn 2002 hér.
Snækóróna
Philadelphus coronarius

Ljósgræn blöð, hvít sterkilmandi blóm. Þarf frjósaman, gljúpan, frekar þurran jarðveg. Snækónu var plantað út hér í stöðinni fyrir nokkrum árum, og virðist plöntunni líða sæmilega, en fá blóm hafa komið ennþá. Brotnar stundum vegna snjóálags. Er mjög glæsileg í Listigarðinum á Akureyri.
Tvö afbrigði eru hér í ræktun. Sennilegt er að þau heiti, 'Þórunn Hyrna' og 'Mount Blanc' Það síðarnemda er fíngerðara.
Sjá grein í Garðyrkjuriti 2006 bls.63.
 Á leitarsíðu.
Mura  Potentilla

Runnamura
Potentilla fruticosa
Runnamura smáplanta
Fíngerður, þéttur runni. Er talinn geta náð 1 til 1,5 m hæð, en er oftast lægri hér norðanlands, eða frá því að vera jarðlæg upp í 40 til 80 cm. misjafnt eftir afbrigðum. Runnamura er blómsæl og harðgerð. Nokkur afbrigði eru til.'Goldfinger' sem verður hér 30 til 50 cm. með sterkgulum blómum, 'Goldteppich'sem er nánast jarðlæg með ljósgulum blómum, ' Sandved' með hvítum blómum 40 til 60 cm. og eitt kvæmi með appelsínugulum blómum (Orange) lávaxið jarðlægt eða 20 til 40 cm. 'Gjenoire' með bleik blóm. Best er að klippa Runnamuru vel niður á haustin eða á vorin.

Potentilla fruticosa 'Goldfinger' - Mynd.  'Goldfinger'         Potentilla fruticosa 'Goldteppich' Mynd.  'Goldteppich'         Potentilla fruticosa 'Sandved' Mynd.  'Sandved'

Á leitarsíðu
 
Heggur
Prunus padus
         Á leitarsíðu.
Græðlingum safnað hér á svæðinu.
Uppruni Evrópa, N.Asía, Japan. Tré eða runni, oft margstofna, 2 til 10 m. á hæð. Hvít blóm í hangandi klösum.. Blómstrar um miðjan júní.. Skuggþolin og harðgerður víðast hvar. En kelur stundum svolítið á unga aldri.
Blóðheggur
Prunus padus f.purpurea
Hávaxinn runni eða tré. Blöðin dökkgræn eða eldrauð, bleik blóm í gisnum skúfum. Þreifst fremur illa hér fyrst, en er nú búinn að koma sér fyrir og líður betur. Laufgast snemma og myndar blóm, en fer oft ýlla í vorhretum
Virginíuheggur
Prunus virginiana
Rauð blöð. Líkur Blóðhegg, fljótt á litið. Var gróðursettur hér 2006.(Verður líst síðar.)
 
Urðarlyngrós
Rhododendron ferrugineum

Lávaxinn þéttur runni. Lítil þéttstæð blöð. Rauðbleik smá blóm í sveip. Var plantað út hér haustið 2007, og blómstraði vel 2008.
Er í Listigarðinum á Akureyri og virðist þrífast þar.
   Á leitarsíðu
Fjallarifs
Ribes alpinum
Þéttur, fíngerður runni, 50 til 100 cm.á hæð. Oft notaður í lægri limgerði.
Blöndustikill,
Magðalenurifs

Ribes x magdalenae
Lávaxinn, þéttvaxinn og þyrnóttur runni. Er notaður í limgerði eða einn sér. Ekki notaður sem berjarunni.
Blóðrifs
Ribes sanguineum
Móðurplöntur komu frá Færeyjum 2004.
Rauðbleik bóm snemma vors. Ættuð frá Norður Ameríku. Er talin ein fegurst rifstegunda.
Berjarunnar.  Ribes

Sólber
Ribes nigrum
´Nikkala' og 'Melalati'

Berjarunni. Ljósgræn blöð. Tvö afbrigði eru til, sem bæði gefa góða uppskeru í meðal sumri. Runninn þarf sólríkan vaxtarstað ef ætlunin er að fá góða uppskeru. Best er að planta með minnst 50 cm millibili í beð sem í hefur verið borið vel í af húsdýraáburði. Þegar berin byrja að roðna í ágúst, er gott að setja akrýldúk yfir runnana, til að þrestirnir steli ekki berjunum, Það flýtir líka fyrir þroskun berjanna. Berin koma á tveggja ára greinar. Klippa þarf burtu gamlar greinar, svo að runninn vaxi betur. Sólber eru að mestu laus við ásókn skordýra hérlendis, runnarnir heilbrigðir og harðgerðir.
Garðarifs
Ribes spicatum
Berjarunni, 1 til 2 metrar á hæð. Ræktun, sjá lýsingu með Sólberjum næst á undan.
Stikkilsber
Ribes uva-crispa

Berjarunni.. All stór ljósgræn eða rauðlit ber, sem ná sjaldan að ná fullum þroska hér úti, en reyna mætti á betri stað. Berin eru mjög bragðgóð.
Grænjaxlar eru ágætir eftir eina frostnótt. Fá mætti mjög góða uppskeru í köldu gróðurhúsi.

Sjá einnig, Hafþyrnir
  Á leitarsíðu
Rósir

Rósin 'Pólstjarnan' blómstrar í ágúst.


Spjall: Ýmsar villirósir, lítið kynbættar, og blendingar þrífast margar sæmilega úti hér norðanlands og ætti að nota þær meira.

Skáldarós
Rosa gallica 'Splendens'

Hálffyllt rauð blóm. sögð geta orðið 1 til 1,5 m. á hæð. Harðgerð og mjög blómviljug.
Silkirós
Rosa mollis


Ljósir, smáir þyrnar, rauðleitar greinar. Plantað út hér 2004 og þrýfst vel.
Meyjarós
Rosa moyesii

Er til með bleikum, rauðum og hvítum blómum. Blómin eru einföld. Runninn getur orðið nokkuð hávaxinn. Blöðin eru dökkgræn með rauðleitum blæ, fíngerð. Hér er mjög sennilega um nokkur afbrigði eða blendinga að ræða, því blómastærð og fl. er nokkuð breytilegt.
Sveiprós
Rosa multiflora
Á leitarsíðu
Ber mikið af einföldum bleikum blómum. Flestar ágræddar rósir sem seldar eru hér á landi eru græddar á þessa tegund, eða afbrigði hennar.
Fjallarós
Rosa pendulina

Rósrauð einföld blóm. Nær að minsta kosti 2,5 m. hæð. Stönglar nær þyrnalausir falleg planta, en skríður tölvert með rótarskotum. Harðgerð og blómstrar vel hér.
Þyrnirósar blendingur
Rosa x pimpinellifolia
'Katrín Viðar'


Þéttir smár þyrnar, geinar rauðlitar, blágræn blöð, hvít einföld blóm með gulum fræfum og fræblum. Plöntur í pottum hafa blómstrað um miðjan júlí, þá verða þær nánast þaktar blómum. Var fyrst plantað hér 2006.
Ígulrósablendingur Rosa rugosa sp.
'George Will'

Rauðbleik, lausfillt, eða hálfillt bóm. Þyrnóttir stöngar. All stór rauðleit aldinn. Virðist mjög harðgerð.
Sjá grein í Garðyrkjuriti 2010.
Rósin 'Defender'
Rosa rugosa 'Defender'
Þéttþyrnóttar greinar, rauð hálffyllt blóm.
Pólstjarnan
Rosa sp.'Pólstjarnan'
Verður þakin litlum hvítum hálffylltum blómum í ágúst. Hefur reynst með harðgerðustu runnum sem ræktaðir eru hér. Pólstjarnan er klifurrós, sem þarf stuðning og uppbindingu.
Páfarós
Rosa sp.
Hálffillt, fjólurauð blóm. Þéttþyrnóttar greinar. Þrífst vel í Listigarðinum á Akureyri og víðar.

(Fleirri rósasortir verða ef til vill til 2013.)
 Á leitarsíðu
Víðir  Salix

Blómstradi Alaskavíðigrein að vori

Spjall: Ýmsar víðitegundir eru meðal okkar öruggustu og harðgerðustu runna og trjátegunda hér á landi. Flestar víðitegundir þurfa talsverðan jarðraka og frekar góðan jarðveg til að vaxa vel, þó að margar þeirra lifi næstum hvar sem er. Klipping er nauðsynleg ef rækta á þétta runna, eða limgerði, en stakstæðir óklipptir víðirunnar eða tré verða stundum mjög fallegar plöntur. Nokkrar víðitegundir verða heldur grófar og stórvaxnar í limgerði í smágarða. En víðitegundum er plantað í skjólbelti ef skíla á stærri svæðum. Sumar lágvaxnari víðitegundir eru góðar garðplöntur, og gefa görðum skemmtilegan svip.

         Stór Viðja sem hefur verið klipt til.;        Formkliptur Þingvíðir
Alaskavíðir
Salix alaxensis

     Á leitarsíðu.
Stórvaxinn runni eða lítið tré. Blöðin eru nokkuð stór ílöng grágræn að ofan og hvítloðin að neðan. Notaður í hávaxin limgerði, en getur orðið fallegur líka sem stakstætt lítið tré. Harðgerður.
Nokkur kvæmi eru til af Alaskavíði.

Plöntur Alaskavíðis, Brekkuvíðis og Viðju eru aðeins seldar í Skógarplöntubökkum.
Viðja
Salix borealis
     Á leitarsíðu.
Runni eða tré, Víða hérlendis 10 til 12 metrar á hæð. Brúnir árssprotar, eldri börkur gráleitur. Blöð dökkgræn, næstum eins á neðra borði. Þó aðeins ljósari. Viðja vex vel á flestum stöðum og er mjög harðgerð og vindþolin. Viðja er ef til vill of stórvaxin í limgerði í lilla garða, en mikil klipping er nauðsynleg.
Bjartvíðir
Salix candida

Runni um 1 til 2 metrar hérlendis. Laufblöð ljósgrá, loðin, aflöng. Árssprotar hvíthærðir. Vöxtur frekar gisinn, en má laga með klippingu. Sérkennilegur og virðist harðgerður hér í gróðrarstöðinni.
Strandavíðir
Salix sp.
Íslenskur blendingur, sennilega af svipuðum uppruna og Brekkuvíðir. Dökkgræn blöð, jafnvel dekkri en á brekkuvíði. Breiðvaxinn og fallegur runni. Harðgerður.
 
Dúnyllir - Alaskayllir
Sambucus sp.pubens

Fyrirferðarmikill og gisinn runni. Stór dökkgræn falleg blöð. Hvít blóm í klasa og rauð ber. 2 til 3 m. á hæð. Árssprota kelur stundum nokkuð, en góður vöxtur bætir það upp. Runninn er blaðfegurri í skjóli, en er annars sæmilega harðgerður.
 Á leitarsíðu.
Reyniblaðka
Sorbaria sorbifolia
Runni 1 til 2 m.á hæð. Hvít blóm í skúfum. Harðgerð.
 
Koparreynir
Sorbus frutescens

Runni með útsveigðar greinar 2 til 4 m. á hæð. Lögun blaða, minnir á blöð Ilmreynis, en eru fíngerðari, rauðleit og verða enn rauðari á haustin. Blómin eru hvít og berin hvít, og er Koparreynir áberandi á haustin. Sæmilega harðgerður víðast.

Sjá grein um athuganir á Reynitegundum í Garðyrkjuritinu 2008 blaðsíðu 60.
Úlfareynir
Sorbus x hostii

Gisinn runni, 2 til 6 metrar á hæð. Blöðin dökk græn og gjáandi á efra borði, en gráhærð á því neðra. Blómin eru rauðbleik í hvelfdum þyrpingum 6 til 8 cm. breiðum og eru með allsterkum ilmi. Berin rauð. Sæmilega harðgerður víðast hvar.
Sjá aðrar Reynitegundir á Trjáplöntusíðu.
Kasmírreynir
Sorbus cashmiriana

Er sagður verða allt að 10 m. í heimkynnum sínum í Asíu.
Hávaxinn runni eða lítið tré. Rauðlit blöð, hvít ber. Var plantað út hér 2007 og þrífst þokkalega, en er til í grasagörðum og víðar hérlendis. Er glæsilegur í Listigarðinum á Akureyri. (sjá mynd)
 Á leitarsíðu.
Kvistir  Spiraea

Blómstrandi Kvistur
Spjall:  Spiraea eða Kvistir er stór ætt garðrunna, sem eru vinsælir og mikið notaðir hér á landi. Bómin eru ýmist hvít, rauðbleik eða ljósrauð. Margir Kvistir eru ekki kröfuharðir á jarðveg, og þola sumir talsverðan skugga, en blómstra þá minna. Sumar tegundir kvista blómstra á 2ja ára greinum. þær tegundir er best að klippa (ef þarf) eftir blómgvun. Aðrar tegundir blómstra á greinum sem vaxa upp sama árið. Þær er óhætt að klippa vel niður, án þess að blómgvun tapist sumarið eftir, og nokkrar þessarra tegunda þarf helst að klippa vel niður árlega. Sumar tegundir æxlast saman, og geta þá komið fram afbrigði sem vandi er að greina til tegundar.

Blómstrandi Lágkvistur     Blómstrandi Birkikvistur     Blómstrandi Japanskvistur     Sjálfsáinn kvistur hér í gróðrarstöðinni.
Bjarkeyjarkvistur
Spiraea chamaedrifolia.
Gulleitir árssprotar, greinar uppréttar eða bogamyndaðar. Þéttstæð ljósgræn blöð. verður allt að 1,5 til 2 metrar á hæð. Hvít blóm í frekar gisnum hálfsveip. Blómstrar á tveggja ára greinum. All harðgerður og víða til.
Dreyrakvistur
Spiraea densiflora

Blöðin ljósgæn, þéttstæð, Blómin rósrauð á árssprotum, í þéttum hvelfdum eða flötum allstórum skúfum. Er víða í görðum hér á norðurlandi, og hefur reynst nokkuð vel.
Stórkvistur
Spiraea henry

Breiður, gisinn runni um 2 metrar á hæð. Langar útsveigðar greinar. Dökkgræn blöð ljósari að neðan. Blómin hvít í sveipum sem eru þétt á utan og ofanverðum tveggja ára greinunum endilöngum. Runninn þarf gott pláss, og nýtur sín best stakur. Stórkvistur er með fegurstu kvistum vegna blóma og stærðar. Er talinn sæmilega harðgerður víða.
Lágkvistur
Spiraea humilis

Ljósbleik blóm, í þéttri allhárri skúflaga skipan, sem er rúnuð að ofan. Blöð stór, strengótt,bylgjótt, oft með rauðleitum blæ.
Þrífst vel í Listigarði á Akureyri. Óreyndur hér.
Japanskvistur
Spiraea japonica

Frekar gisinn runni, nær allt að 1,5 m. dökkgræn eða rauðleit blöð. Blómin eru ljós rauð í flötum sveip. Japanskvistur er nokkuð breytilegur í útliti, og eru til að minnsta kosti þrjú afbrigði hér í uppeldi, eitt þeirra er var.Fortuna,og tvö nafnlaus, afbrigði annað með stærri blöð og rauðari blóm, Blómstrar á ársgreinum.
Dvergakvistur
Spiraea japonica'Alpina'

Afbrigði Japanskvists, Þéttvaxnari og lægri.
Garðakvistur
Spiraea madia
Á leitarsíðu.
Uppréttur runni, þéttvaxinn, með gulbrúna stöngla. Blöðin ljósgræn . Hvít blóm á hliðargreinum út frá tveggja ára greinum. Mesta hæð óviss, en hefur náð um 1,3 m. hér í stöðinni. Hefur reynst einn harðgerðasti kvisturinn hér.
Loðkvistur
Spiraea mollifolia
All stórvaxinn runni með grannar bogsveigðar, rauðleitar greinar. Blöðin gráloðin, all þéttstæð. Blómin eru hvít í sveipum á tveggja ára greinum. Er sagður harðgerður víðast hvar.
Sunnukvistur
Spiraea nipponica

Uppréttar og útsveigðar greinar, rauðbrúnar. Blöðin fremur lítil, dökkgræn að ofan en blágræn að neðan. Blómin hvít, á smágreinum á endilöngum tveggja ára greinum. Hæð er sögð 1 til 2 m. Sunnukvistur er einn sá allra glæsilegasti meðal kvista, og þrífst vel hér á Svalbarðseyri. Hann þarf líklega sæmilega góðan jarðveg.
Birkikvistur
Spiraea sp.
        Á leitarsíðu

Blaðþéttur, breiðvaxinn runni með upprétta stöngla, 40 til 80 cm. á hæð. Blöðin þéttstæð dökkgræn, fremur lítil. Rauðir og rauðbrúnir haustlitir. Blómin hvít á árssprotum í þéttum flötum eða hvelfdum sveipum. Birkikvistur er algengur í görðum. Er notaður í lág limgerði og stakur, í ker og ýmiskonar skreitingar, vegna blaðfegurðar, haustlita og blóma. Harðgerður víðast, en eldri runnar eiga það til að bælast undan snjó, sem þó lagast oftast er líður á sumarið. En annars þarf að klippa talsvert.
Síberíukvistur
Spiraea trilobata


Fíngerður, þéttur runni, sem talin er geta náð um meters hæð. Blöðin eru lítil, ljós eða blágræn. Blómin eru hreinhvít, í þéttum sveipum. Blómsæll og virðist nokkuð harðgerður.
 
Snjóber
Symphoricrpus alpus

Marggreinóttur, fíngerður runni um 1 m. á hæð. Blómin eru hvít með rauðum blæ. Hvít ber. Dökkgræn blöð. Er skuggþolin, og virðist sæmilega harðgerður.
  Á leitarsíðu.
Sýrenur  Syringa
Fagursýrena
Syringa x prestoniae
'Elenor'
  
Uppréttur runni eða lítið tré. Getur orðið 3 til 4 metrar á hæð. Blómstrar í júlí ljósfjólurauðum, ilmandi blómum, í all stórum skúfum á greinarendum. Best er að klippa blómskúfa af að blómgvun lokini. Þrífst nokkuð vel hér í stöðinni og víðar á norðurlandi, en brottnar stundum ýlla af snjó. Nafnaruglingur er mikill í þessari ætt,og greining erfið. Til eru nokkrar aðrar tegundir hér í stöðinni en hafa ekki allar verið greindar til tegundar, og virðast sumar viðkvæmari og blómstra minna.

Aftur á leitarsíðu.
Júnísýrena
Syringa yunnanensis

Blómstrandi Sýrenugrein.  
Blómskúfar á greinarendum, ljósrauð í fyrstu, en lýsast eftir því sem þau standa lengur, og verða að síðustu næstum hvít. Smáplöntur í uppeldi blómstra vel. Júnísýrenu var plantað hér fyrir nokkrum árum og þrífst nú vel, og blómstrar á hverju ári síðast í júní og byrjun júlí. getur náð yfir 3 m. hæð.
 
Úlfarunni
Viburnum opulus

Uppréttar, gráleitar greinar. Blöðin eru svipuð að lögun og á Rifsi eða Hlyn, frekar ljósgræn. Blómin rjómahvít í litllum klösum. Er talin geta náð 2 til 4 metrum á hæð. Hefur reynst fremur viðkvæmur hér, og kelur talsvert, en ekki mikið reyndur.



*****

Skýringar.

Ekki er víst að allar þessar tegundir séu alltaf til í hæfilegri sölustærð, af nokkrum tegundum eru aðeins til fáar pöntur. Einnig geta verið til tegundir sem ekki eru á listanum. Oftast eru nýjar tegundir og ýmis afbrigði í uppeldi, og eittkvað getur bæst við síðari hluta sumars.

Nafnarugglingur kemur stundum í ljós hér, þá er oftast því um að kenna að móðurplanta sem kemur í stöðina er ekki rétt merkt. það er svo leiðrétt þegar, og ef sérfræðingar koma í heimsókn.(Ef þeir koma auga á delluna.)

Í bókum, svo sem í Gömlu góðu Skrúðgarðabókinni, (gefinn út af Garðyrkjufélagi Ísl.) er hægt að fræðast meira um runna. Einnig í bókinni Tré og Runnar eftir Asgeir Svanbergsson (Skógræktarfél Rvík.) Ársritum, Skógræktarfélags Ísl. og Garðyrkjufélags Ísl.


Á leitarsíðu   <--Þessi mynd af laufblaði er víða á síðunni. Hún er tengill á frumstæða síðu,
(þarf endurskoðun.) sem er ættluð til að auðvelda leit að helstu plöntuættum.


Efst á síðuna.


Forsíða   Leitarsíða   Matjurtir     Sumarblóm     Fjölær blóm     Skógarplöntur    
Runnar í pottum     Trjáplöntur í pottum    
Fréttir     Tenglar    


©Réttarhóll.